نفت عراق و شبکه تهدید ایران
(همه موارد ذکر شده توسط مرکز ذیل تهیه شده و صرفا خلاصه ای از مقاله مفصل این موضوع برای پژوهشگران و اندیشمندان و سیاست گذاران ایرانی آماده گردیده است.)
🔍 خلاصه تحلیلی مقاله
«نفت عراق و شبکه تهدید ایران»
✍️ نویسنده: مایکل نایتز
📍 منتشر شده توسط: Center for Terrorism Studies, West Point (CTC)
🗓️ تاریخ: آوریل 2025
🧭 مسئله اصلی مقاله:
نویسنده در این مقاله نشان میدهد که چگونه گروههای تحت حمایت ایران در عراق (موسوم به «شبکه مقاومت») در حال ایجاد سیطره مالی مستقل از طریق نفوذ در صنعت نفت عراق هستند. هدف از این نفوذ، تأمین منابع مالی مورد نیاز برای عملیاتهای منطقهای، حفظ قدرت داخلی و دور زدن تحریمهاست.
⛽️ مکانیزمهای نفوذ شبکه مقاومت در صنعت نفت عراق:
1. نفوذ سیاسی و نهادی:
-
گروههای مورد حمایت ایران با استفاده از موقعیت خود در ائتلاف حاکم (دولت السودانی)، کنترل وزارتخانههای کلیدی مانند نفت و برق را بهدست آوردهاند.
-
آنها از طریق انتصاب نیروهای وفادار، قراردادهای نفتی و پروژههای توسعهای را به افراد یا شرکتهای نزدیک به خود واگذار میکنند.
2. کنترل میادین نفتی و قاچاق مستقیم:
-
برخی از گروههای مسلح مستقیماً کنترل فیزیکی بر تأسیسات نفتی دارند.
-
با استفاده از تانکرها، نفت از چاهها خارج شده و بهصورت قاچاقی در بازارهای خاکستری فروخته میشود.
3. دریافت سهم از شرکتهای پیمانکار و واسطه:
-
شرکتهای خارجی یا داخلی برای ادامه فعالیت در مناطق تحت نفوذ این گروهها، ناچار به پرداخت مبالغی تحت عنوان «حمایت امنیتی» یا «کارمزد منطقهای» هستند.
💰 پیامدهای این ساختار:
▪️ درآمدهای عظیم غیرشفاف:
-
تخمین زده میشود که درآمدهای حاصل از این سیستم برای شبکههای شبهنظامی سالانه به میلیاردها دلار برسد.
▪️ خودکفایی مالی گروههای نیابتی ایران:
-
با استفاده از منابع مالی بهدستآمده از نفت عراق، نیروهای نیابتی ایران در یمن، سوریه، لبنان (حزبالله) و حتی گروههای فلسطینی تأمین مالی میشوند.
▪️ تضعیف سیاست فشار حداکثری آمریکا:
-
یکی از اهداف تحریمهای آمریکا، قطع منابع مالی ایران و شبکه نیابتیاش بود. اما نفوذ در عراق به ایران اجازه داده تا بخشی از این فشارها را بیاثر کند.
⚠️ تهدیدات راهبردی برای امنیت منطقه و جهان:
-
بیثباتسازی عراق: نظام اداری و اقتصادی عراق تحت سیطره گروههایی قرار گرفته که با دولت مرکزی رقابت میکنند.
-
تهدید امنیت انرژی جهانی: نفت قاچاقی، بازار رسمی را مختل کرده و بر قیمتها تأثیرگذار است.
-
تقویت محور مقاومت: منابع مالی جدید امکان افزایش عملیاتهای برونمرزی را فراهم کرده است.
-
تضعیف ساختار دولت عراق: دولت رسمی توان کنترل داراییها و منابع ملی را از دست میدهد.
🛡️ توصیهها و جمعبندی نویسنده:
-
افزایش شفافیت در صنعت نفت عراق: شناسایی و مسدود کردن شرکتها و حسابهای مرتبط با گروههای شبهنظامی.
-
تحریم هدفمند افراد و نهادهای نفتی وابسته به شبکه مقاومت.
-
فشار بینالمللی برای اصلاحات ساختاری در وزارت نفت عراق.
-
توانمندسازی نهادهای مستقل برای نظارت بر قراردادها و تخصیص منابع.
